Jednostka Ratowniczo – Gaśnicza Państwowej Straży Pożarnej Nr 1 w Olsztynie powołana została 1 lipca 1992 roku jako samodzielna Jednostka Organizacyjna Państwowej Straży. Po zmianach organizacyjnych działa w ramach Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie i mieści się w jednym budynku wraz częścią administracyjną Komendy Miejskiej, przy ul. Niepodległości 16. Teren operacyjny jednostki to gminy: Gietrzwałd, Jonkowo, Olsztynek, Purda, Stawiguda, Świątki oraz część miasta Olsztyn. Teren działania Jednostki obejmuje obszar 1458,6 km2. W Jednostce pełni służbę 78 strażaków w systemie zmianowym oraz dwóch w systemie codziennym.
W ramach Jednostki powołano 2 specjalistyczne grupy ratownicze:
Specjalistyczną Grupę Ratownictwa Wysokościowego
Specjalistyczną Grupę Wodno Nurkową.
Strażacy JRG-1 brali udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych poza terenem województwa oraz kraju. Jednostka posiada na wyposażeniu 4 samochody gaśnicze i 7 specjalnych, 2 łodzie, a także 4 kontenery (wężowy, dekontaminacyjny, kwatermistrzowski i przeciwpowodziowy) oraz inny sprzęt do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych.
